Czy Tora jest jedynie świadectwem odległego świata, czy wciąż może być źródłem Bożej mądrości dla współczesnego chrześcijanina? Jak odczytywać starotestamentowe prawa w świetle Ewangelii, unikając zarówno ich całkowitego odrzucenia, jak i legalistycznego podejścia? Tym pytaniom prof. Roy E. Gane poświęca książkę „Prawo Starego Testamentu dla chrześcijan. Pierwotny kontekst i ponadczasowe zastosowanie”, która właśnie ukazała się w języku polskim.
3 WRZEŚNIA 2026 (NR 1253) [Daniel Kluska]
Jak rozumieć prawo Starego Testamentu dzisiaj? Nowa książka Roya E. Gane’a po polsku
Czy prawa zapisane w Starym Testamencie nadal mają znaczenie dla współczesnego chrześcijanina? Jak odczytywać je w świetle Ewangelii, nie popadając ani w legalizm, ani w przekonanie, że wraz z Nowym Testamentem całkowicie utraciły swoją wartość? Odpowiedzi na te pytania szuka prof. Roy E. Gane w książce „Prawo Starego Testamentu dla chrześcijan. Pierwotny kontekst i ponadczasowe zastosowanie”, która ukazała się właśnie w języku polskim.
Publikacja została wydana przez Signa Temporis – Wydawnictwo Uczelniane Wyższej Szkoły Teologiczno-Humanistycznej im. Michała Beliny-Czechowskiego. Za tłumaczenie i redakcję naukową polskiego wydania odpowiada dr Adam Grześkowiak. Oryginał książki, Old Testament Law for Christians: Original Context and Enduring Application, ukazał się w 2017 roku.
Czy Tora jest nadal aktualna?
Roy E. Gane podejmuje temat, który dla wielu czytelników Biblii pozostaje jednym z trudniejszych zagadnień interpretacyjnych. Znaczna część praw Starego Testamentu powstała w realiach zupełnie innych od współczesnych: dotyczyła systemu świątynnego, teokratycznego wymiaru sprawiedliwości, rolniczej gospodarki czy struktur społecznych starożytnego Izraela. Niektóre przepisy mogą też budzić pytania ze względu na ich historyczne i kulturowe uwarunkowania.
Autor nie proponuje jednak prostego przenoszenia starotestamentowych regulacji do współczesności. Celem książki jest pokazanie, że prawa Starego Testamentu mogą pozostawać istotne, interesujące i użyteczne, ponieważ zawierają trwałe wartości i zasady, nawet jeśli nie wszystkie zachowują dziś charakter normatywny w sensie dosłownym. Gane podkreśla przy tym ich związek z Bożym charakterem i zasadą miłości.
We wstępie do polskiego wydania dr Adam Grześkowiak zwraca uwagę, że książka próbuje uniknąć dwóch skrajności w chrześcijańskim podejściu do prawa mojżeszowego: z jednej strony jego marginalizacji, z drugiej — legalistycznego odczytywania tekstu w oderwaniu od historycznego kontekstu i nadrzędnej zasady miłości. W tym sensie Gane proponuje drogę „dojrzałego środka”, traktując Torę nie jako martwy kodeks, lecz jako źródło Bożej mądrości.
Od starożytnego przepisu do ponadczasowej zasady
Jednym z ważniejszych elementów książki jest zaproponowana przez autora metoda progresywnej mądrości moralnej (PMM). Jej celem jest przejście od konkretnego przepisu, osadzonego w realiach starożytnego świata, do wartości etycznej, którą można odpowiedzialnie odnieść do współczesnego życia.
Jak wyjaśnia polski wstęp, zamiast szukać w Torze gotowych recept na problemy XXI wieku, Gane proponuje proces interpretacji pozwalający odkrywać stojące za dawnymi regulacjami zasady. Autor odnosi tę metodę również do zagadnień, których starożytny świat nie znał w dzisiejszej postaci, takich jak współczesne problemy bioetyczne, ekologiczne czy ekonomiczne.
Książka prowadzi czytelnika od podstawowych pytań o naturę i cel prawa Starego Testamentu, przez jego kontekst literacki, historyczny i kulturowy, aż po sposoby jego zastosowania. Osobne rozdziały poświęcono m.in. Dekalogowi, sprawiedliwości społecznej, teodycei, prawom rytualnym oraz znaczeniu posłuszeństwa wobec Boga.
Nie tylko dla specjalistów
Prof. Roy E. Gane jest profesorem Starego Testamentu i języków starożytnego Bliskiego Wschodu na Andrews University w Stanach Zjednoczonych. W środowisku biblistycznym specjalizuje się w systemach rytualnych oraz prawie starotestamentowym. Jest autorem licznych studiów i komentarzy biblijnych, m.in. dotyczących Księgi Kapłańskiej i Księgi Liczb.
Choć książka została oparta na solidnym warsztacie naukowym, jej ambicją nie jest pozostanie publikacją wyłącznie akademicką. Dr Adam Grześkowiak podkreśla, że jest ona dostępna także dla osób o mniejszym doświadczeniu w profesjonalnych studiach nad Biblią.
„Polskie wydanie książki prof. Gane’a wypełnia istotną lukę na rynku wydawniczym, oferując sprawdzone narzędzia do dojrzałej lektury Starego Testamentu”.
Publikacja może więc zainteresować nie tylko teologów i studentów, ale również pastorów, starszych zborów, nauczycieli Szkoły Sobotniej, liderów grup biblijnych oraz wszystkich, którzy chcą lepiej zrozumieć relację między Starym i Nowym Testamentem. W materiałach wydawniczych książka jest rekomendowana właśnie osobom, dla których Pismo Święte stanowi podstawę codziennego poszukiwania mądrości.
Gdzie kupić książkę?
„Prawo Starego Testamentu dla chrześcijan. Pierwotny kontekst i ponadczasowe zastosowanie” dostępne jest w dwóch wersjach:
- oprawa miękka – 69 zł
- oprawa twarda – 89 zł.
Książkę można zamówić na stronie wydawnictwa Signa Temporis:
https://signatemporis.wsth.pl/
AAI
Źródło: https://adwent.pl/jak-rozumiec-prawo-starego-testamentu-dzisiaj-nowa-ksiazka-roya-e-ganea-po-polsku/